Categoriearchief: blog

Beleidskader windenergie gemeente Bronckhorst

Samenvatting door de gemeente Bronckhorst

Op 5 juli 2021 heeft de gemeenteraad de lokale spelregels voor windenergie met het ‘Bronckhorster beleidskader voor windenergie’ vastgesteld. Het beleidskader is te vinden op de pagina ‘Windenergie’.

  • In het kader staan de lokale voorwaarden rond participatie, gezondheid en landschap beschreven. Spelregels zijn eisen aan de maximale tiphoogte van windmolens (150 meter), de afstand tot dorpen, lokaal eigenaarschap en maatwerk voor omwonenden van een eventueel windpark.
  • Het gebied Eldrik is aangewezen als eventueel toekomstig potentiegebied voor windenergie. Alle andere gebieden in de gemeente zijn uitgesloten van windmolens met een as-hoogte groter dan 25 meter.
  • Tot minimaal 2024 verleent Bronckhorst geen medewerking aan windinitiatieven.
  • Naast het vaststellen van het beleidskader roept de raad op om maximaal in te blijven zetten op stimulering van energiebesparing en zon op het dak.

Een nadere uitwerking van hetgeen in de raadsvergadering van 5 juli 2021 is beslist.

Er zijn 3 amendementen en een motie aangenomen.

Amendement 8-2: Zonnepanelen en kabelnetwerk

De isolatie van woningen en bedrijven gaat langzamer dan verwacht en dat plaatsen van zonnepanelen op het dak zeer traag van de grond komt. Hiermee worden de doelen (45% reductie en alle daken maximaal gebruiken voor de opwek van zonne-energie) niet gehaald.

Energiebesparing door isolatie, eigen energie opwekken en zon-op-het-dak zijn de eerste treden van de energie-ladder. Hier is veel winst te halen en heeft relatief weinig nadelen. Dit wordt ook genoemd door de inwoners tijdens de windenergie discussie. De raad van Bronckhorst heeft dit doel beschreven in ‘de verrijkte routekaart 2030’.

Het besparen van energie, het isoleren van panden, het mogelijk maken van eigen energie opwek en de zonnepanelen op het dak verbetert de acceptatie van zonnepanelen op land en windmolens.

Het leidingnetwerk heeft onvoldoende capaciteit om de stroom die geproduceerd is op kleine en middelgrote daken te verwerken. De netwerkcapaciteit zal daarom vergroot moeten worden.

De gemeente Bronckhorst stelt alles in het werk om zo snel mogelijk 100% van de geschikte daken in de gemeente van zonnepanelen te voorzien. De gemeente stelt alles in het werk om de capaciteit van het elektrisch netwerk op de vereiste omvang te krijgen, zodat ook alle huizen en bedrijven hun eigen energie kunnen opwekken. Daarom gaat men in overleg met Agem, de regio Achterhoek, de provinciale en landelijke overheid, Liander, zon-op-het-dak aanbieders en andere experts. Om zo tot een plan te komen om de aanpassing van het netwerk zo snel mogelijk te realiseren. Er wordt met een plan gekomen om zo snel mogelijk 100% van de geschikte daken in Bronckhorst van zonnepanelen te voorzien. Deze plannen worden zo snel mogelijk bij de behandeling van de RES ingeleverd een uitgebreider voorstel in te leveren. En bij dit voorstel voor grootschalige energie opwekking te onderbouwen of er voldoende uitvoering is gegeven aan dit beleid.

Amendement 8-3: Beleidskader windenergie

De routekaart energietransitie voor Bronckhorst moet duidelijke prioriteiten stellen voor isolatie, energiebesparing, zon op het dak en andere vormen van energie opwekking dan wind. Een lokaal beleidskader is noodzakelijk om zo duidelijk mogelijke randvoorwaarden op te leggen aan initiatieven tot plaatsing van windmolens binnen deze gemeente. Uit de enquête blijkt dat er grote weerstand is tegen de plaatsing van windmolens in de gemeente. Er zijn zorgen over het effect van windmolens op de gezondheid en leef kwaliteit van de omwonenden van die windmolens. De landelijke motie van Silvio Erkens (VVD) en Renske Leijten (SP) (https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2021Z10842&did=2021D23600) heeft geleid tot een onderzoek op korte termijn en daarnaast is er de recente uitspraak van de Raad van State en Nevele. (https://www.raadvanstate.nl/@125920/milieubeoordeling-voor-windturbinenormen/) De uitkomsten van deze onderzoeken zijn medebepalend voor het vervolgtraject van de plaatsing van windmolens in onze gemeente. Deze voortschrijdende inzichten en nieuwe ontwikkelingen maken duidelijk dat een pas op de plaats verstandig is om de komende landelijke richtlijnen mee te nemen in de komende ontwikkeling. De bewoners van Bronckhorst willen duidelijkheid. Wat essentieel is voor het vormen van een draagvlak.

De Raad heeft op 31 oktober 2019 besloten tot 1 januari 2022 geen aanvragen tot plaatsing van windmolens in behandeling te nemen. Maar deze periode is onvoldoende om duidelijkheid en draagvlak te krijgen. De ontwikkeling van de landelijke richtlijnen gaat naar verwachting een jaar duren. Het is wenselijk om de landelijke richtlijnen op te nemen in het lokale beleidskader. Dit lokale beleidskader wordt een integraal onderdeel van het omgevingsplan met de bijbehorende tijd voor participatie en ter inzagelegging.

Er is tijd nodig voor de concrete uitvoering van prioriteiten uit de routekaart Energietransitie op het gebeid van isolatie, energiebesparing, zon op het dak en andere vormen van energie opwekking dan wind.

Er wordt medewerking verleend om initiatieven voor windmolens minimaal op te schorten naar 1 januari 2024 en daarna jaarlijks een meetpunt in te bouwen om te bepalen in hoeverre de energietransitie is gevorderd. En vanaf wanneer aanvullende initiatieven voor windenergie in behandeling worden genomen.

Amendement 8-4: Maximeren hoogte windmolens in niet-zoekgebieden

Een ruime meerderheid van de inwoners heeft zich in de enquête uitgesproken tegen hoge windmolens te zijn. De inwoners hebben gevraagd om duidelijkheid over de mogelijke zoeklocatie voor windmolens. Het beleidskader beoogt een ruimtelijk gebied aan te wijzen voor de mogelijkheid voor windmolens. Daarnaast in de rest van Bronckhorst bekijken welke ruimtelijke en niet ruimtelijke kaders wenselijk geacht worden

Een ruime meerderheid van de inwoners heeft zich in de enquête uitgesproken voor de energietransitie.

De inspreekreacties van bewoners met twijfel of windmolens technisch uitgesloten zijn in de gebieden die buiten het zoekgebied Eldrik vallen.

De windpotentiescan op de kaart, die zonder context, meer mogelijkheden laat zien dan alleen Eldrik.

Besloten is op 5 juli 2021 om alleen het gebied Eldrik aan te wijzen als eventueel toekomstig potentiegebied voor windenergie. Alle andere gebieden in Bronckhorst uitsluiten en voor deze gebieden de voorwaarden van 25 meter hoogte, zoals vastgelegd is in het bestemmingsplan landelijk gebied, te hanteren. De inwoners van het landelijk gebied moeten de mogelijkheid worden geboden om kleine windmolens te plaatsen.

Motie 8-3: Coöperatief opwekken groene energie in Bronckhorst

Het is noodzakelijk het aandeel groene energie uit te breiden. De maatschappelijke acceptatie van het opwekken van groene energie door externe commerciële partijen in deze gemeente is laag en stuit zelfs op weerstand. Door initiatieven van deze commerciële partijen ontstaat er spanning in de gemeenschappen: Deze weerstand komt onder andere door de winsten die door deze partijen worden gemaakt en het feit dat er beperkt contact is met de inwoners.

De maatschappelijke acceptatie is groter bij een coöperatieve opwekking van energie door zonnepanelen en windmolens. Bij coöperaties blijft de winst per definitie bij de leden en dus binnen de gemeenschap. De gemeente Bronckhorst kent nu zes energie coöperaties., die met een postcoderoos dekkend zijn voor de hele gemeente. Het proces bij deze energie coöperaties moet versneld worden met meer projecten. De gemeente kan daar een positieve, faciliterende en stimulerende rol in spelen. Dit kan op verschillende gebieden: borgstelling, gebruik maken van het elektriciteitsnetwerk, regelmatig overleg en afstemming, leveren van expertise en ondersteuning.

Van belang is dat de nieuwe en bestaande energie coöperaties optimaal te ondersteunen. In regulier overleg met onder andere de zes energie-coöperaties te komen tot gewenste en effectieve werkafspraken en gemeentelijke maatregelen. Uiterlijk komend najaar de Raad in beperkte notitie te informeren over de stand van zaken in het proces, over de resultaten en de beoogde doelen.

Antionette Seegers


Leestip:
‘Windmolens vanaf 2024 welkom in Bronckhorst’ op omroepgelderland.nl, 5 juli 2021.


Nog even de stemverhoudingen mbt de amendementen en moties.

Stemming amendementen:
8.1 verworpen (12 voor –13 tegen)
8.2 aangenomen (23 voor – 1 tegen)
8.3 aangenomen (16 voor – 9 tegen)
8.4 aangenomen 18 voor – 7 tegen)

Consequenties aangenomen amendementen:
8.2 toegevoegd | besluitpunt 3
8.3 verandert beslispunt 2
8.4 wordt toegevoegd | beslispunt 4

Stemming gewijzigd raadsvoorstel beleidskader:
Aangenomen (15 voor – 10 tegen)

Stemming moties:
8.1 verworpen (7 voor – 18 tegen)
8.2 verworpen (10 voor – 15 tegen)
8.3 aangenomen (24 voor – 1 tegen)

De stukken nog eens nalezen?
Bekijk het beleidskader, amendementen en moties op de site van de gemeente.

 

Kamerbrief over voortgang proces Regionale Energiestrategieën

Op 8 maart informeert B. van ’t Wout, minister van Economische Zaken en Klimaat, de Kamer over voortgang met het RES-proces. 

De minister benoemt 3 aandachtspunten:

  1. Het optimaliseren van de voorlopige keuzes: denk aan de afweging tussen regionaal draagvlak (met een voorkeur voor kleinschaligheid en zon boven wind) en de nationale kosten die volgen uit die keuze (via de SDE++ en de nettarieven); 
  2. Participatie en draagvlak: deze moesten in oktober in veel regio’s nog vorm krijgen en worden in de huidige concretiseringsfase spannende issues. Gaat het regionaal lukken tot een gedragen en realiseerbaar RES-proces te komen? 
  3. Ruimtelijke inpassing: de uitkomsten van de RES’en moeten integraal afgewogen worden met andere opgaven en belangen en gemaakte keuzes moeten vervolgens geborgd worden in de instrumenten van de Omgevingswet met het oog op een tijdige vergunningverlening en realisatie van projecten en bijbehorende infrastructuur. 

Lees hier de Kamerbrief.


Veel aspecten gaan over het goed  afstemmen met de mensen die het raakt. Participatie wordt als een manier gezien om bezwaren (deels) weg te nemen en pijn verzachten.

Dat het stroomnet voldoende tijdig op orde wordt gebracht om windmolens en zonnevelden überhaupt te laten functioneren wordt wederom gesignaleerd. Hoe dit wordt opgelost blijft vaag.

De uitgesproken voorkeur ‘kleinschaligheid van zon’, punt 1,  sluit aan op onze inzet om eerst daken van grootverbruikers optimaal te gaan benutten alvorens je met grootschalige zonnevelden en/of windmolens aan de slag gaat.

Pieter Plass

LTO wil meer grond voor boeren, desnoods in zee

Op nos.nl, 5 maart 2021.

Quote:
“Zo wil de LTO dat er niet meer landbouwgrond opgeofferd wordt aan energieparken, “zeker zolang er nog ruimte beschikbaar is op de daken van grotere gebouwen en op bedrijventerreinen”. Ook datacenters, distributiecentra en andere “grijze dozen” moeten uit het boerenlandschap worden geweerd.”

Er zijn de nodige belangenorganisaties/brancheverenigingen die moeite hebben met de ‘makkelijke’ route om met windmolens en zonnevelden op een schone manier in onze energiebehoefte te gaan voorzien. Dat zijn partijen die snappen dat er ook alternatieve oplossingen zijn. Het is zaak dat die clubs zich achter de inzet scharen om daken op grote gebouwen eerst optimaal te gaan benutten alvorens je voor generaties land opoffert voor het plaatsen van windmolens en zonnevelden.

Pieter Plass

‘Solarpflicht’: Berlin plans solar mandate for most new buildings from 2023 on

Op rechargenews.com, 3 maart 2021.

Quote:
“Berlin’s senate, the executive body governing the city-state, has approved a new solar law that includes an obligation from 2023 on for most new buildings to install a PV or solar thermal installation on their roofs, as part of a strategy to source a quarter of the German capital’s power from solar by mid-century.”

In Nederland groeit de politieke steun om daken van kantoren en hallen ook verplicht van zonnepanelen te gaan voorzien. WindmolensDrempt zal met andere partijen er op aandringen een wetsvoorstel met spoed te gaan behandelen. Op lokaal (gemeentelijk) niveau is het zaak hierop te anticiperen en een en ander te betrekken in plannen (kaders) voor windmolens en zonnevelden. De daken moeten in kaart worden gebracht om hier zo snel mogelijk op te kunnen acteren. De inzet: de daken van grootverbruikers eerst optimaal benutten alvorens je met windmolens en zonnevelden aan de slag gaat.

Pieter Plass

‘Solarpflicht’: Berlin plans solar mandate for most new buildings from 2023 on

Op rechargenews.com, 3 maart 2021.

Quote:
“Berlin’s senate, the executive body governing the city-state, has approved a new solar law that includes an obligation from 2023 on for most new buildings to install a PV or solar thermal installation on their roofs, as part of a strategy to source a quarter of the German capital’s power from solar by mid-century.”

In Nederland groeit de politieke steun om daken van kantoren en hallen ook verplicht van zonnepanelen te gaan voorzien. WindmolensDrempt zal met andere partijen er op aandringen een wetsvoorstel met spoed te gaan behandelen. Op lokaal (gemeentelijk) niveau is het zaak hierop te anticiperen en een en ander te betrekken in plannen (kaders) voor windmolens en zonnevelden. De daken moeten in kaart worden gebracht om hier zo snel mogelijk op te kunnen acteren. De inzet: de daken van grootverbruikers eerst optimaal benutten alvorens je met windmolens en zonnevelden aan de slag gaat.

Pieter Plass

 

Nederlands kennisconsortium opgericht voor de ontwikkeling van gesmoltenzoutreactoren

Op nrg.eu, 2 maart 2021.

Quote:
“Kernenergie kan een belangrijke bijdrage leveren aan de transitie naar een CO2-vrije energiemix. Sinds een aantal jaar wordt, in aanvulling op de bestaande watergekoelde reactortechnologie, wereldwijd gewerkt aan innovatieve vormen van kernenergie die naar verwachting nog beter kunnen presteren.”

Het moet duidelijk zijn dat Nederland niet enkel met zon en wind in de energiebehoefte kan gaan voorzien. Thoriumenergie is aanvullend een belangrijke kanshebber. De druk om met deze techniek snel resultaten te boeken is groot. Alhoewel er begrijpelijk de nodige weerstand is om met kernenergie – of mogelijk thoriumenergie – tot oplossingen te komen zal de realiteit ons dwingen. De energiebehoefte groeit alleen maar en met zon en wind kun je dat niet voldoende organiseren.

Pieter Plass

 

Nederlands kennisconsortium opgericht voor de ontwikkeling van gesmoltenzoutreactoren

Op nrg.eu, 2 maart 2021.

Quote:
“Kernenergie kan een belangrijke bijdrage leveren aan de transitie naar een CO2-vrije energiemix. Sinds een aantal jaar wordt, in aanvulling op de bestaande watergekoelde reactortechnologie, wereldwijd gewerkt aan innovatieve vormen van kernenergie die naar verwachting nog beter kunnen presteren.”

Het moet duidelijk zijn dat Nederland niet enkel met zon en wind in de energiebehoefte kan gaan voorzien. Thoriumenergie is aanvullend een belangrijke kanshebber. De druk om met deze techniek snel resultaten te boeken is groot. Alhoewel er begrijpelijk de nodige weerstand is om met kernenergie – of mogelijk thoriumenergie – tot oplossingen te komen zal de realiteit ons dwingen. De energiebehoefte groeit alleen maar en met zon en wind kun je dat niet voldoende organiseren.

Pieter Plass

Daken van grootverbruikers optimaal benutten voor energie-opwekking met zonnepanelen

“Leg eerst de daken vol” is makkelijker gezegd dan gedaan. Als iedereen dit zou omarmen waren we er al lang mee bezig. Er is een zetje voor nog. Het kan met wat politieke daadkracht.


Het Activiteitenbesluit milieubeheer verplicht bedrijven en instellingen die per jaar vanaf 50.000 kWh of 25.000 m3 aardgas of een equivalent daarvan verbruiken om alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder uit te voeren.

Middels de Activiteitenregeling (Artikel 2.16) is bepaald aan welke maatregelen in ieder geval moet worden voldaan. Sinds 2013 zijn daarvoor overzichten, erkende maatregelenlijsten per bedrijfstak. Dit betreft de maatregelen waarvan bekend is dat deze binnen vijf jaar worden terugverdiend.

De erkende maatregelenlijsten per bedrijfstak zijn echter niet uitputtend en voorzien niet in energie-opwekking.

Zonder een stok achter de deur om daar wel mee aan de slag te gaan blijven de daken van grootverbruikers voor een groot deel onbenut. Die stok is de wettelijke verplichting vanuit het Activiteitenbesluit. Met eigen schone energie-opwekking regel je energiebesparing.

Staat vast dat met zonnepanelen aan het criterium van de terugverdientijd wordt voldaan dan is de grootverbruiker hier aan gehouden.

Er is een zetje nodig

De terugverdientijd van zonnepanelen zal per situatie variëren. Een gangbaar gemiddelde is 7 jaar. Zonnepanelen gaan wel 25 jaar mee. Na het terugverdienen wekken ze dan ook nog zo’n 18 jaar gratis stroom op. Gebaseerd op deze uitgangspunten, zou, indien 2/7 van de vereiste investering op een alternatieve manier wordt georganiseerd, het aanbrengen van zonnepanelen op daken van grootverbruikers een verplichting worden.

Om dit mogelijk te maken zien wij twee kansrijke scenario’s.

  1. De gemeente subsidieert het deel van de investering wat de 5 jaar te boven gaat. Dit is vooral een maatschappelijke afweging. Hebben wij er wat voor over om zonnevelden in ons landschap te voorkomen?
  2. Er wordt met initiatiefnemers op het gebied van zonne-energie onderzocht of er een grootverbruikersregeling kan worden opgesteld waarbij de initiatiefnemer geheel of gedeeltelijk in de vereiste investering voorziet. Per saldo wordt hiermee wat aan zonnepanelen mogelijk in ons landschap terecht zou komen op daken van grootverbruikers gerealiseerd.

Een dergelijke regeling biedt veel voordelen:

  1. Het kan snel een aanvang nemen en daarmee substantieel bijdragen aan schone energie-opwekking.
  2. Hiermee wordt onnodige aantasting van het landschap voorkomen.
  3. Daken van grootverbruikers worden optimaal benut.
  4. Zonnepanelen op daken van grootverbruikers aanbrengen vereist in beginsel geen aanpassing van de infrastructuur zoals wel het geval bij het aanleggen van een zonneveld. Veel zonnevelden werken op beperkte capaciteit omdat het stroomnet het helemaal niet aankan. Dat wel orde brengen duurt vaak jaren.
  5. Het toont aan dat er met creativiteit en samenwerking resultaten worden geboekt waar iedereen blij van wordt.
  6. Het geef invulling aan ‘kijk naar alternatieven’. Dit is een kansrijk en relatief simpel alternatief.
  7. Goed voorbeeld doet volgen. Ook niet grootverbruikers kunnen wellicht aanhaken. Wat hier kan … kan elders ook. Gewoon doen.

Er geldt al een verplichting van registratie van grootverbruikers en welke energiebesparende maatregelen per gebruiker zijn getroffen. Hiermee heeft de gemeente, als het goed is, al keurig in beeld welke gebouwen het betreft. Hiermee is ook snel helder over hoeveel dakvlak je het hebt en kun je gaan rekenen: dit zijn de meters, dan heb je het over ‘zoveel’ zonnepanelen die anders in ons fraaie land zouden komen. Ook wat het kost kan relatief eenvoudig met kengetallen inzichtelijk worden gemaakt.

Alhoewel er grootverbruikers zijn die vrijwillig al het nodige organiseren zal een bedrijf er vaak toch voor kiezen het geld eerst maar eens in de bedrijfsactiviteiten te steken. Er is een extra zetje en hulp nodig. Dat vraagt om politieke daadkracht.

De beoogde regeling sluit mooi aan op nieuwe wetgeving. Zoals het zich nu laat aanzien komt er met ingang van 1 januari 2022 de mogelijkheid energie-opwekking met zonnepanelen bij nieuwbouw van industriegebouwen af te dwingen. Via een zogenoemde maatwerkregel in het omgevingsplan kunnen gemeenten straks eisen dat nieuwe gebouwen die niet al onder de voorgenomen Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG)-eisen vallen, hun dak gebruiken voor opwek van duurzame energie of klimaatadaptatie.

In de Volksraadpleging Windmolens en Zonnevelden Drempt (1) is reeds ingespeeld op de eis om daken van grootverbruikers optimaal te benutten en van zonnepanelen te gaan voorzien. 84% van de respondenten vindt dit een goede zaak.

Het is  aan de gemeente mee te denken en te doen met wat wel kan net zoals dat van burgers wordt verwacht. Enkel “Nee” zeggen brengt ons niet verder. We gaan uit van het positieve … binnenkort dus in gesprek om dit voor elkaar te krijgen!

Pieter Plass

PS
Is er een nieuwe regering dan zal WindmolensDrempt aanpassing van wetgeving bepleiten om het plaatsen van zonnepanelen op daken van grootverbruikers naar een verplichting te brengen. Hierin staan wij niet alleen. Deze roep wordt steeds luider. Meer en meer partijen steunen deze inzet. Onafhankelijk van dit traject ligt het nu op de weg van gemeenten het ‘zetje’ te geven.


Kijktip:

Op nos.nl 18 februari 2021.

Het eerst optimaal benutten van daken voor energie-opwek komt meer en meer in het nieuws.

Politieke partijen zinspelen al op beoogde wettelijke aanpassingen om daken van grootverbruikers hiervoor te gaan benutten. Voor industriedaken zal over een jaar al de mogelijkheid bestaan dit af te dwingen.

Het is belangrijk deze ontwikkeling te betrekken in kaders voor windmolens en zonnevelden. Per saldo: ga dat eerst doen alvorens je met windmolens en zonnevelden aan de slag gaat.

Nu Nederland gaat inzetten op een groter aandeel wind in de energiemix, luidt hoogleraar Ad Verkooijen de noodklok

In 2023 moet er voldoende windenergie zijn om alle Nederlandse huishoudens van stroom te voorzien. De keuze voor windenergie was opmerkelijk vanwege het negatieve advies van het Centraal Planbureau. Dat zegt dat er al overcapaciteit is en de prijzen zo laag zijn dat elke uitbreiding van de productie verliesgevend is.

Een groep wetenschappers stuurden een brief naar de minister van Economische Zaken waarin zij schreven dat er in de komende jaren niet de voorgespiegelde € 3,7 miljard moet worden geïnvesteerd, maar dat dit zal oplopen tot € 19 miljard. Lees verder Nu Nederland gaat inzetten op een groter aandeel wind in de energiemix, luidt hoogleraar Ad Verkooijen de noodklok